خبرنامه شهریور 91

خبرنامه شهریور 91

وقتی زغال اخته اسپانسر داروخانه ها می شود!
گیاه زغال اخته به صورت درخت یا درختچه در کنار جریان آب یا در بیشه ها می روید و از گروه گیاهان گلدار گلبرگ جدا محسوب می شود و در زبان انگلیسی به آن cornelian cherryیا  dog berryگویند.
گل های زغال اخته، زردرنگ و خوشه ای هستند و شهد فراوانی برای زنبور های عسل دارند. برگهای سبز پر رنگ، براق و نوک تیزی دارد. میوه آن به شکل بیضی و حدودا به اندازه آلبالوی درشت است و طعم ترش و شیرینی دارد. رنگ میوه آن قرمز بسیار خوشرنگ میباشد.
درختچه زغال اخته حدود 300 سال عمر می کند و در حدود 25 سالگی تا 8 متر می رسد.این درخت به طور کلی ارتفاعی حدود  4- 8 متر دارد. چوب آن بسیار محکم است و در صنعت نیز کاربرد دارد.
زغال اخته در منطقه وسیعی از اروپا، آسیا و بخصوص ایران، ارمنستان و قفقاز می روید. محل رویش این گیاه در ایران در جنگلهای ارسباران کوههای البرز، منطقه الموت، کوئین قزوین و در جنگلهای بین مازندران و گیلان است. منطقه قزوین و رودبار به ویژه در حاشیه البرز، بیشترین تولید کننده و صادرکنندگان زغال اخته کشور محسوب می شوند.
میوه نرسیده آن به علت داشتن اسید زیاد، بسیار ترش است، ولی میوه رسیده آن به رنگ قرمز تیره و خوشمزه و شیرین است. این میوه در تابستان، عرضهو معمولا به صورت تازه مصرف می شود، ولی به صورت خشک، مربا، کنسرو، ترشی، آبمیوه، سس، نکتار، ژله، مارمالاد، سرکه، لواشک و قرص های آنتی اکسیدان نیز مورد استفاده قرار می گیرد.

ارزش غذایی زغال اخته
این میوه حاوی مقدار زیادی آهن، کلسیم، اسید فولیک، ویتامین های  C، B2 ، B1،E  و فلاوونوئید ها است. زغال اخته حاوی بیش از 10 درصد تانن، قند، پکتین، اسیدهای آلی و رنگدانه است. این میوه خوشمزه کم کالری است و باعث اضافه وزن نمی شود.
همچنین این میوه منبع خوبی برای فیبر است. آنتو سیانین موجود در زغال اخته رنگدانه ای از گروه فلاوونوئیدها می باشد که عامل رنگ قرمز در گوجه فرنگی و دیگر میوه ها است. 
میوه های خانواده گیلاس (cherry) و زغال اخته (cornelian cherry)حاوی مقادیر بالای آنتو سیانین هستند حدود 17 ترکیب آنتی اکسیدان ازخانواده گیلاس استخراج شده است که ویتامین هایE , C  و ملاتونین نیز جزء آنها هستند. ( آنتی اکسیدان ها مقاومت بدن در برابر بیماری های غیر واگیر را بالا می برند و به پیشگیری از صدمه به سلولها و بافت های بدن و در نهایت پیشگیری از بیماری هایی چون بیماری قلبی، سرطان،دیابت، تصلب شرایین، آب مروارید، آرتروز و آرتریت کمک بسزایی می کنند.)

به طور خلاصه اثرات درمانی زغال اخته را در موارد زیر می توان مشاهده کرد:
1- انواع سرطان
2- بیماری های قلبی
3- کاهش سطح کلسترول
4- عفونت مجاری ادراری و سنگ کلیه
5- کاهش وزن
6- عفونت و اسهال


سایر فواید
ابو علی سینا دانشمند و پزشک مشهور، آب زغال اخته را برای شست و شوی زخم های جلدی و گرد ریشه آن را برای التیام زخم ها به کار می برد.
با تمام این خواص مفید، مصرف بیش از اندازه زغال اخته باعث تهوع، اسهال، دل به هم خوردگی و سردرد می شود. مقدار فروکتوز و گلوکوز زغال اخته کم است و مصرف آن برای افراد چاق و بیماران دیابتی مشکلی یه وجود نمی آورد. حتی جوشانده برگ آن با گل توت فرنگی برای درمان دیابت ( مرض قند) مؤثر است.هورمون ملاتونین موجود در آن خواب انسان را  راحت و عمیق می کند. این عمل به طور طبیعی و روز مره انجام می شود. این هورمون مسئولیت تنظیم ریتم 24 ساعته روز و شب بدن را به عهده دارد. زغال اخته حاوی مقدار زیادی ملاتونین است.

پوست زغال اخته تب بر و در رفع اسهال مؤثر است. حتی میوه آن نیز اثر قابض دارد، از این رو خوردن آن در رفع اسهال و ورم معده مؤثر است. برای درمان اسهال بهتر است یک قاشق سوپخوری زغال اخته را بایک فنجان آب سرد مخلوط کرده، آن را به مدت 5 دقیقه بجوشانید و پس از 15 دقیقه دم کشیدن،آن را صاف کرده و هر روز 2 تا 6 فنجان بنوشید.
محققی به نام دکتر Leclerch ، نشان داده است که جوشانده پوست زغال اخته در درمان بیماری مالاریا مؤثر است. جوشانده 60 گرم پوست درخت زغال اخته در یک لیتر آب اثر تب بر و ضد مالاریا دارد. جوشانده فوق را باید به تدریج صبح و ظهر و شب به میزان 1 یا 2 استکان با کمی قند میل کرد.

زغال اخته در بند آمدن خون مؤثر است. در این رابطه ابوعلی سینا  دانشمند و پزشک مشهور اسلام، آب زغال اخته را برای شست و شوی زخم های جلدی و گرد ریشه آن را برای التیام زخم ها به کار می برد.

شربت زغال اخته ضد عطش است. خصوصاً در تابستان برای جلوگیری از گرمازدگی، نوشیدن شربت آن بسیار مؤثر است. نظریه ای وجود دارد که زغال اخته برای درمان شب ادراری بچه ها هم مفید است. بدین منظور 30 گرم برگ آن را در یک لیتر آب بریزید و آن را بقدری بجوشانید تا یک سوم آن بخار شود و پس از صاف نمودن آن را با شکر شیرین کنید و قبل از خواب یک فنجان به کودک بدهید.
جدا از تمامی این نتایج فوق العاده یکی دیگر از فاکتور های معمول و رایج این تحقیقات میزان زغال اخته ای است که شما باید به صورت روزانه استفاده کنید. بهترین مقدار مصرف روزانه نصف فنجان در نظر گرفته شده است. این مقدار زغال اخته را می توانید به تنهایی مصرف کنید، با میوه های دیگر یا ماست مخلوط کرده و میل کنید و یا با صبحانه بخورید.
به خاطر داشته باشید که اگر می خواهید همچنان سلامت و متناسب باقی بمانید، باید بدانید که زغال اخته و سایر غذاهای گیاهی باید به میزان کافی در برنامه غذایی روزانه شما موجود باشد.